Тақырыбы: Ағза реактивтілігінің дерттегі маңызы icon

Тақырыбы: Ағза реактивтілігінің дерттегі маңызы




Скачати 37.77 Kb.
НазваТақырыбы: Ағза реактивтілігінің дерттегі маңызы
Дата конвертації27.05.2013
Розмір37.77 Kb.
ТипДокументи


Тақырыбы: Ағза реактивтілігінің дерттегі маңызы.


Организм реактивтілігі (латын сөзі – reactia – қарсы іс-әрекет) – организмнің сыртқы және ішкі ортаның әсеріне тіршілік жауап беруі.

Түрлік реактивтілік – белгілі бір жануарларға тән реактивтілік, басқаша айтқанда сыртқы әсерлерге өзіндік тұқымқуалаушылық, анатомия-физиологиялық ерекшеліктеріне байланысты іс-әрекеті. Мысалы: жануарлардың маусымға байланысты тәртібі. Адамның реактивтілігі көптүрлі, бұл жерде ІІ-ші сигнал жүйесінің маңызы өте зор. Сөздің әсері емдік әсер мен қатар ауру тудыруы да мүмкін.

^ Топтық реактивтілік – бұл жеке топ адамдарының (жануарларының) белгілі бір ортақ қасиеттеріне байланысты, сыртқы әсерлерге реактивтілігі. Мысалы: еркектерде подагра, превратник стенозы, асқазан жарасы, ревматоидты артрит, микседема, жиі кесдеседі.

^ Дербес (өзіндік) реактивтілік (индивидуальная реакт.) әр адам (жануар) түрлік, топтық реактивтілікпен қатар сыртқы әсерлерге өзінің өмір сүру ерекшелігіне байланысты іс-әрекеттермен жауап береді. Мысалы: тұмау вирусының әсерінен біреулер қатты ауырады, екіншілер жеңіл ауырады, ал үшіншілері мүлдем ауырмайды, бұл өзіндік реактивтілікке байланысты.

^ Физиологиялық реактивтілік – сыртқы ортаның әр-түрлі факторларының әсеріне организмнің өмір сүру әрекетінің өзіне зиянсыз өзгеруі. Мысалы: адамның (жануарлардың) патогенді емес микробтарға, әлсіз тітіркендіргіштерге (орташа физикалық күшке, сыртқы ортаның температура өзгерістеріне) бейімделуі.

^ Патологиялық реактивтілік (дерттік) организмінің сыртқы ауру тудырғыш факторларына ауыру арқылы жауап беруі, немесе ауру, дерт-патологиялық реактивтілік. Бұл реактивтілік жеке адамда (жануарларда), топта, түрде болады.

^ Спецификалық реактивтілік – бұл организмінің антиген әсеріне антидене немесе жасуша комплексінің пайда болуымен және әсерімен жауап беруі, ығни имундық жүйенің реактивтілігі. Түрлері: белсенді спецификалық иммунитет, аллергия, аутоиммунды аурулар, имун жетіспеушілік жағдайлар.

^ Спецификалық емес реактивтілік – организмнің сыртқы факторлар әсеріне жауап берудегі болған өзгерістер имундық жүйенің қатысуынсыз болған жағдайда болады. Мысалы: организмде гипоксия, жарақат шокында, зорлануда пайда болатын өзгерістер.


Реактивтіліктің түрлері:

А) нормергия – қалыпты реактивтілік

Б) гиперергия – жоғарғы реактивтілік

В) гипоергия – төменгі реактивтілік

Г) дизергия – бұзылған реактивтілік

Д) анергия – реактивтіліктің жоқтығы.


^ Резистенттік (төменділік) – организмнің патогенді факторларға төзімділігі. Төзімділіктің айқындалуының формалары әр-түрлі. Мысалы: тері мен шырышты қабат микроорганизмдердің енуіне тосқауыл қызмет атқарады.

^ Біріншілік төзімділік – тұқымқуалаушылық. Организм өзінің конституциялық ерекшеліктеріне байланысты сыртқы патогенді микроорганизмнің енуіне, өсіп-өнуіне, ауру тудыруына жағдайлы ортасы жоқ.

^ Екіншілік төзімділік – жүре пайда болған төзімділік. Инфекциялық аурулардан кейнгі, егулерден кейінгі иммунитет.

Пассивті (белсенсіз) төзімділік – организмнің баръерлік жүйесінің (тері, шырышты қабат), бактериоцидтік факторлар (асқазандағы тұз қышқылы, сілекейдегі мезоцим), тек тік иммунитет.

^ Активті (белсенді) төзімділік – қорғаныс бейімделу және компенсаторлық механизмдердің қосылуымен қамтамасыз теіледі (фагоцитоз, антиденелердің түзілуі, токсиндердің залалсыздандырылуы және шығуы, стресс гормондарының бөлінуі, тыныс алудың және қан айналымның өзгеруі, қалтырау, т.б.

Реактивтілік пен төзімділіктің түзілуі организмнің конституциясына, зат алмасу ерекшелігіне, жүйке, эндокрин, иммунды жүйелерінің жағдайына, жасына, жынысына, сыртқы ортаның жағдайына байланысты.

Конституция – (лат.constitutio – жағдай, қасиет) сыртқы ортаның әсерінен генотип негізінде пайда болған тұрақты морфофункциональдық, психикалық ерекшеліктер.

Адамның дене құрылымына байланысты 3 түрі бар:

А) Нормостеник – қалыпты.

Б) Гиперстениктер – иықтары кең, аяқ-қолдары салыстырмалы қысқа, беті дөңгеленген, мойны мен кеудесі қысқа, эпигастральды бұрышы 900-тан жоғары, іші үлкен, бұлшықеттері мен тері асты майлы қабаты жақсы дамыған. ӨТС – төмен, өйткені диафрагма жоғары орналасқан, жүрегі үлкен, горизонтальды орналасқан, аортасы кең.

В) Астениктер – бойлары ұзын, арықша, эпигастральды бұрышы үшкір. Барлық көрсеткіштері гиперстениктерге қарама-қарсы.

Нормостениктерде жоғарғы тыныс жолдар аурулары, қозғалыс аппараты аурулары, невралгиялар, коронаросклероз жиі кездеседі.

Гиперстениктерде қан қысымының жоғарылауы, инсульт, қант диабеті, семіздік, атеросклероз, жүректік ишемиялық ауруы, қан тамырларының тромбозы, холецистит, жоғарғы қышқылды гастрит көп кездеседі.

Астениктерде – гипокгликемия, қышқылдығы төмен гастрит жиі кездеседі, төзімділіктері төмен, жарақаттар мен күйіктер шокпен асқынады, сепсис ауыр түрде өтеді, туберкулезбен жиі ауырады, тәбеті жоғары болады.

Төзімділік жасқа да байланысты. Нәрестенің АФЕ-рі тыныс жолдары ауруларының, асқорыту ағзаларының ауруларының, диатездің жиі кездесуіне септігін тигізеді.

1-3 жастағы балалардың функциональды жетіспегендігіне байланысты, иммунитеттің төмендегеніне байланысты (организмі антиденелер түзуге қабілеті төмен, плацента және ана сүті арқылы анасынан алған антиденелер жоғалуына байланысты) баръерлік жүйенің жетілмегендігіне байланысты. Организмі инфекциялық ауруларды тез қабылдайды (қызылша, скарлатина, көкжөтел, күл).

Қартайған шақтағы адамдарда қатерлі ісіктер, атеросклероз, жүрек ишемиясының жиілігі артады. Бұл жүйке жүйесі қызметінің төмендеуімен, баръерлік жүйенің нашарлауымен (әсіресе инфекциялық ауруларға бейім), тікелей байланысты. Дәрілік препараттардың метаболизмінің төмендігімен байланысты оларға аз дозамен тағайындалады.



Схожі:

Тақырыбы: Ағза реактивтілігінің дерттегі маңызы iconТақырыбы: Зат алмасудың біртектес бұзылыстары. Ақуыз алмасуының бұзылыстары. Организм тіршілігінде нәруыздардың маңызы өте үлкен.
Организм тіршілігінде нәруыздардың маңызы өте үлкен. Нәруыздардың организмде алмасуының бұзылыстары: олардың түзілуі мен ыдырауы...
Тақырыбы: Ағза реактивтілігінің дерттегі маңызы icon7 сынып Сабақ тақырыбы
Сабақ тақырыбы: Терезелер. Терезе элементтері. Шиыру жолақтары. Сұр түсті командалар
Тақырыбы: Ағза реактивтілігінің дерттегі маңызы iconКіріспе
Тарау. ҚАзақстан республикасының Ұлттық банкінің Қалыптасуы, маңызы мен қызметтері
Тақырыбы: Ағза реактивтілігінің дерттегі маңызы iconТақырыбы: Шеткері қанайналымының және микроциркуляцияның бұзылыстары. Шеткері қанайналымының және микроциркуляцияның бұзылыстарының негізгі түрлері. Перифериялық қан айналымының бұзылыстарының белгілері
Тақырыбы: Шеткері қанайналымының және микроциркуляцияның бұзылыстары. Шеткері қанайналымының және микроциркуляцияның бұзылыстарының...
Тақырыбы: Ағза реактивтілігінің дерттегі маңызы iconТақырыбы: Патогенез
Жылдамдатады, эритроциттердің, сонымен бірге гемоглобиннің деңгейі көтеріледі т с с. Бұлардың барлығы организмге жетіспейтін оттегін...
Тақырыбы: Ағза реактивтілігінің дерттегі маңызы iconТақырыбы: Қабыну
Экссудация (лат exsudare терлеу) деп қанның сұйық бөлшектерінің, онда еріген электролиттердің, қан нәруыздары мен жасушаларының тамыр...
Тақырыбы: Ағза реактивтілігінің дерттегі маңызы iconТақырыбы: Қан жүйесінің патофизиологиясы. Лейкоцитарлық өрнектің өзгерістері Лейкоцитоз
Көбейген лейкоциттердің түрлеріне қарай нейтрофильдік (нейтрофилез), эозинофильдік (эозинофилия), базофильдік (базофилия), лимфоциттік...
Тақырыбы: Ағза реактивтілігінің дерттегі маңызы icon6-сынып. Ежелгі дүние тарихы
«Ежелгі дүние тарихы» пәнінің атқаратын рөлі мен маңызы турала айта отырып, ежелгі Египет, Оңтүстік-Батыс Азия, Үндістан, Қытай елдерінің...
Тақырыбы: Ағза реактивтілігінің дерттегі маңызы iconII. Негізгі бөлім. Саралап, деңгейлеп оқыту технологиясының мазмұны
...
Тақырыбы: Ағза реактивтілігінің дерттегі маңызы iconТақырыбы: Жалпы нозология
...
Додайте кнопку на своєму сайті:
Документи


База даних захищена авторським правом ©te.zavantag.com 2000-2017
При копіюванні матеріалу обов'язкове зазначення активного посилання відкритою для індексації.
звернутися до адміністрації
Документи